طی چند سال مقداری پول پس انداز کردم و حالا می خوام اونو سرمایه گذاری کنم. شنیده ام باید مقداری از اونو در بازار سهام سرمایه گذاری کنم، اما راستش هیچ چیزی در مورد سرمایه گذاری در بازار بورس نمی دونم. چه جوری باید سرمایه گذاری در بازار بورس رو شروع کنم؟ چه چیزایی رو باید یاد بگیرم؟ اگه اینا سوالایی هستن که شمام تو ذهن دارین، این مقاله رو تا انتها بخونین.

راهنمای کامل سرمایه گذاری در بازار بورس  آموزشی

 

هر چند سرمایه گذاری در بازار سهام ممکن و حتی بسیار آسونه، اما اگه ندانید چیکار می کنین، این امکان هست که در چشم برهم زدنی همه چیز رو از دست بدین. قبل از هر اقدامی، تحقیق کنین و آماده باشین تا به موقع وارد معرکه شید.

بعضی از سرمایه گذاران تازه کار شاید نخوان از همون قدم اول مستقیما وارد سرمایه گذاری در بازار بورس شن. شما می تونین سهامِ صندوقای قابل معامله در بورس یا ETFا رو بخرین که منابع مدیریت شده ای از پول هستن که شرکت دیگری با اون در بازار سهام سرمایه گذاری کرده و شما مقدار مشخصی از سود رو دریافت می کنین. بعدا به این می رسیم، اما اول بیایید نگاهی بندازیم به اصول ساده ی چگونگی کارکرد سهام و اینکه چه جوری از سرمایه گذاری تون به سود می رسین.

چند اصطلاح ساده رو یاد بگیرین

راهنمای کامل سرمایه گذاری در بازار بورس  آموزشی

بیشتر آدما از قیمت سهام آگاهی دارن. سرمایه گذاران و بررسی گران در مورد بالا و پایین رفتنِ قیمت سهام شرکت در فلان روز صحبت می کنن. اما قیمت سهم به خودیِ خود اطلاعات بسیار کمی درباره سلامت یا ارزشِ شرکت ارائه می ده. واسه درک درست از اینکه هر سهم چه شرایطی داره، باید چندین عامل رو بررسی کنین. اول به چند تعریف نیاز داریم.

۱. سهام واریزنشده (Outstanding Shares)

این اصطلاح به تعداد کل سهام یک شرکت که در دست همه سرمایه گذارانه گفته می شه. از این عدد واسه محاسبه بقیه معیارهای مهم مثل سود هر سهم و نسبت قیمت به درآمد استفاده می شه.

۲. سود سهام (Dividends)

وقتی شرکتی به سطح مشخصی از ثبات و بازدهی می رسه، می تونه شروع به پرداخت سود سهام کنه. سود به دست اومده درزمان دوره رشد، معمولا دوباره در شرکت سرمایه گذاری می شه تا بتونه رشد بیشتری به همراه بیاره (که به نفع سرمایه گذاران هم هست)، اما وقتی رشد به ثبات رسید، شرکت می تونه سود سهام رو به صاحبان اون پرداخت کنه. اون وقت صاحبان سهام می تونن تصمیم بگیرن که سود سهام شون رو دوباره سرمایه گذاری کنن تا چه بسا سهام بیشتری دریافت کنن.

۳. سود هر سهم (Earnings Per Share)

این مقدار پولیه که شرکت به ازای هر سهم عادی به دست میاره. این مقدار از درآمد خالص شرکت منهای سود سهام از سهام ممتاز، تقسیم بر میانگین سهام واریزنشده محاسبه می شه. پس اگه شرکتی مثلا ۵۰ میلیارد تومن درآمد خالص داشته و ۱۸ میلیارد تومن سهام ممتاز وجود داشته باشه، ارزش هر سهم با کم کردنِ ۱۸ از ۵۰ میلیارد، و تقسیم عدد به دست اومده بر تعداد کل سهام به دست میاد.

۴. ارزش بازار (Market Capitalization)

ارزش بازار یعنی قیمت الان سهم ضربدر تعداد کل سهم واریزنشده. این عدد ایده ای کلی از اندازه شرکت به شما می ده. هر چند رسیدن به ارزش دقیق شرکت کمی سخت تر از فقط محاسبه ارزش بازاره، اما واسه بررسیای ساده، مقایسه دو مقدار ارزش بازار شرکت، نسبت به قیمت هر سهم، می تونه دید بهتری به شما بده.

۵. نسبت قیمت به درآمد (Price to Earnings Ratio)

به طور خلاصه، قیمت به درآمد یا PE قیمت الان سهام شرکت تقسیم بر سود هر سهمه. این مقدار به شما نشون میده که سرمایه گذاران به ازای هر تومن از درآمد، چه مقدار حاضر به پرداخت هستن. به عنوان معیاری واسه تعیین اینکه یک شرکت چقدر بیشتر یا کمتر از ارزش خود محاسبه شده هم استفاده می شه.

چگونگی انتخاب یک شرکت (یا اگه باهوش باشین چند شرکت)

راهنمای کامل سرمایه گذاری در بازار بورس  آموزشی

، پس حالا واسه برخورد با این حجم واژهای مالی که به طرف شما جمله میارن، کمه کم کمی آماده تر هستین. البته این آگاهی کمکی در انتخاب شرکت واسه سرمایه گذاری نمی کنه. در مورد شرکت دنبال چی باید باشین؟

هنگام تصمیم در مورد اینکه روی کدوم سهام سرمایه گذاری کنین، بیشتر راهکارها می تونن در یک یا دو دسته خلاصه شن (که سرمایه گذاران آگاه هر دو رو در سبد خود دارن): سهام رشدی و سود سهام.

۱. سهام رشدی

فکر اصلی پشت سهام رشدی، اینه که وقتی ارزش زیادی نداره بخرین و وقتی ارزشش زیاد شد بفروشین (پایین بخرین، بالا بفروشین). شاید وقتی بقیه در مورد خریدوفروش فلان سهام به این خاطر که عالی هستن و بیشترین تغییر رو درزمان روز، ماه یا سال داشتن صحبت می کنن، شمام درباره این سهام شنیده باشین.

راه حل سرمایه گذاری سهام رشدی سعی می کنه شرکتایی رو پیدا کنه که در حال تجربه رشد بالا هستن و انتظار میره در آینده هم به این رشد خود ادامه. واسه سرمایه گذارانی که علاقه مند به سرمایه گذاری در این حرکت هستن، رشد سریع به معنای افزایش سریع و پایداری در قیمت سهامه که باعث جمع شدن سریع تر ثروت می شه.

کلا، سهام رشدی ایده ی بدی نیس. اگه سرمایه گذاری مثلا در سال ۲۰۰۹ روی نت فلیکس سرمایه گذاری می کرد، تا سال ۲۰۱۳ افزایشی ۶۶۰ درصدی رو در سرمایه گذاری شاهد بود. اگه اون موقع ۱۰۰ دلار سرمایه گذاری کرده بود، در سال ۲۰۱۳ ششصدوشصت دلار داشت. واسه کسی که طی این سه سال هیچ کاری نکرده عدد بدی نیس. این همون چیزیه که سرمایه گذاران هنگام انتخاب سهام رشدی انتظارش رو دارن؛ شرکتایی که فضای گسترش و رشد رو دارن و فقط طبق ارزش شرکت، بازگشت سرمایه ارائه می کنن.

سهام رشدی می تونه بسیار نوسان داشته باشه. وقتی می شنوین کسی همه پول خود رو در بازار سهام از دست داده، معمولا به این خاطره که روی شرکت پرخطری بیش ازحد سرمایه گذاری کرده. این طی دوره حباب دات کام (حباب اقتصادی درزمان سالای ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۰) بسیار اتفاق افتاد، اما الان هم اتفاق میفته. مثلا گروپون در نوامبر ۲۰۱۱ شروع به عرضه عمومی سهام به ارزش ۲۰ دلار واسه هر سهم کرد. طی چار ماه، واسه آخرین بار به پایین تر از اون قیمت رسید و بعد هم به بالای ۲۰ دلار رشد کرد. حالا سود هر سهم ۰/۱۵- ای پی اسه، یعنی این شرکت در حال ازدست دادن پول به ازای هر سهمه. عجله ی دیوونه وار واسه خرید گروپون پیش از اونکه سهام بتونه خودشو در بازار اثبات کنه، در آخر واسه سرمایه گذاران ساده بد تموم شد.

اما خوشبختانه رشد در ارزش کلیِ یک شرکت، تنها راه پول درآوردن در این بازار نیس.

۲. سود سهام

راه مطمئن تری واسه پول درآوردن از راه سهام، سرمایه گذاری در شرکتیه که سود سهام پرداخت می کنه. بعضی شرکتا از دید رشد به نقطه اوج خود رسیدن. شاید در طول زمان شاهد مقداری رشد هم باشین، اما امتیاز اصلیِ این سهام ثبات اون و سود سهامه. مثلا میشه اطمینان داشت که مک دونالد به این زودیا از کار بیکار نمی شه. از آنجایی که این شرکت پول کافی واسه سرمایه گذاری دوباره در میاره و بازم مقداری هم باقی می مونه، سود سهام پرداخت می کنه. یعنی، این شرکت به شما به عنوان سرمایه گذار پول پرداخت می کنه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   راهنمای لباس پوشیدن آقایان در فصل گرما 

از اونجا که خیلی از سهامی که سود سهام پرداخت می کنن خطر کمتری دارن، این سهام سرمایه گذاری جالب توجهیه هم واسه جوون ترهایی که به دنبال راهی واسه پول در آوردن در بلندمدت هستن و هم کسائی که به زمان بازنشستگی نزدیک می شن یا اصلا بازنشسته هستن و می خوان منبع درآمدی واسه زمان بازنشستگی داشته باشن.

دوباره از مک دونالد مثلا استفاده می کنیم. تصور کنین شخصی سهامی به ارزش ۱۰۰۰۰ دلار (یا تقریبا ۲۹۱/۰۳ سهم) در تاریخ ۳۱ مارس ۲۰۰۶ از این شرکت خریداری کرده. این شرکت از اون موقع تا کنون (با فرض اینکه هیچ برنامه سرمایه گذاری دوباره سود سهامی وجود نداشته باشه، که بهش خواهیم پرداخت)، فقط از محل سود سهام مبلغ ۴۶۰۰ دلار به سرمایه گذار پرداخت کرده. این جدا از اینکه ارزش خود سهامه که تا تاریخ ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۳، حدودا ۲۸۲۰۰ دلار ارزش داره. اگه رشد تنها عامل مورد توجه بوده، سرمایه گذاری اون طی هفت سال و نیم فقط ۱۸۲ درصد رشد کرده. اما با محاسبه سود سهام، نزدیک به ۳۲۹ درصد رشد داشته.

البته این اعداد و ارقام نمود زندگی واقعی نیستن، چون خیلی از سرمایه گذاران سود سهام شون رو دوباره سرمایه گذاری می کنن. این یعنی شما می تونین با سود سهامی که شرکت پرداخت کرده، سهام بیشتری بخرین. هر قدر سهام بیشتری داشته باشین، پول بیشتری به شکل سود سهام دریافت می کنین و کل سرمایه گذاری تون ارزش بیشتری داره.

شرکتا رو واسه ساخت سبد سهام بررسی کنین

راهنمای کامل سرمایه گذاری در بازار بورس  آموزشی

سرمایه گذاری فقط در یک شرکت، یکی از سریع ترین راه ها واسه شکست مالیه. حتی یک شرکت سالم هم ممکنه مشکلات خودشو داشته باشه. همونجوریکه پیش از این درباره نت فلیکس گفتم، این شرکت در سالای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ که قیمتش اوج گرفت و سعی کرد خدمات دی اون دی خود رو هم راه بندازه، به مشکلاتی برخورد. اگه کسی در سال ۲۰۰۹ به امید رشد زیاد سرمایه گذاری کرده بود و مجبور می شد در سال ۲۰۱۲ سهامش رو بفروشه، سود کمی دریافت کرده بود، اما نه به اندازه ای که اگه امروز بازم صاحب اون سهام بود.

از این سناریو چند درس میشه گرفت:

۱. فقط روی یک شرکت سرمایه گذاری نکنین

این اشتباه تازه کارانه ایه که می تونه مشکلات زیادی رو به وجود بیاره. یک سرمایه گذار کاربلد، سبد سهام متنوعی ایجاد می کنه. این یعنی در چندین سهام با اهداف مختلفی پول دارین. احتیاجی نیس بین سهام رشدی و سودی یکی رو انتخاب کنین. هر دو رو بخرین.

۲. حتی ارزش شرکتای سالم هم کم می شه

وقتی قیمت سهام نت فلیکس در سال ۲۰۱۱ سقوط کرد، این شرکت در خطر ورشکستگی نبود. فقط وقتی قیمت هاش رو بالا برد، ۸۱۰۰۰۰ نفر از مشترکانش رو از دست داد، اما بازم ۲۳ میلیون نفر مشترک داشت. الان این شرکت ۳۷/۶ میلیون مشترک داره و محتوای اورجینال با ارزشی تولید می کنه. اما بازم سهام طی فقط چند ماه تا ۶۰ درصد کم شد. در آخر، این بازارِ پرنوسانیه، حتی واسه شرکتایی که اعداد و ارقام خوبی دارن.

۳. خرید واسه کوتاه مدت بسیار خطرناک تر از سرمایه گذاری بلندمدته

سهام نت فلیکس طی سالای پیش بالا و پایین زیادی داشته. سرمایه گذاران بلندمدت بازگشت سرمایه خوبی داشتن، اما اگه کسی هدفش پول درآوردنِ سریع بوده، حتما روزهای سختی رو گذراندهه. اگه نمی تونین با نوسان قیمت سهام کنار بیایید، روی شرکتای رشدی سرمایه گذاری نکنین.

البته شما می تونین این درسا رو از هر شرکتی که کارکرد خوبی داشته یاد بگیرین، چون همون داستانه که بارها تکرار می شه. اپل هم سهام دیگریه که در کل کارکرد بسیار خوبی داشته، اما بازم پس از مرگ استیو جابز و پخش اجناس بعد اون، مقداری افت قیمت داشته. با وجود این، برخلاف این شوک منفی، قیمت این شرکت بازم بالاتر از اون چیزیه که در اول سال ۲۰۱۲ بود، و شروع به پرداخت سود سهام کرد. همیشه پیش از خرید سهام، سلامت شرکت رو بررسی کنین و وقتی هم سهام رو خریدین، به مدت طولانی حفظش کنین.

هر چند دنیای اینترنت پر از پیشنهادای مختلف واسه سرمایه گذاریه، اما وارن بافت معروف نکته عالمانه ای میگه:

من سعی می کنم سهام کسب وکارهایی رو بخرم که اون قدر فوق العاده هستن که حتی یک احمق هم می تونه اونا رو اداره کنه، چون دیر یا زود این اتفاق خواهد افتاد.

در آخر، این تصور می تونه در هدایت همه سرمایه گذاریا کمک تون کنه. واسه باور اینکه فلان کسب وکار خاص می تونه درآمدزا باشه دلیلی دارین؟ احتیاجی رو برآورده می کنه که دنیا در آینده بازم داره؟ این شرکت فضایی واسه گسترش به بازارهای جدید رو داره (یا به طور همیشگی سود سهام پرداخت می کنه)؟ اگه اینطوریه، شاید این همون شرکتیه که باید به سبد سهام تون اضافه کنین. اما واسه خرید عجله نکنین. واسه بررسی کامل وقت بذارین و شرکت مورد نظر رو انتخاب کنین.

اولین سرمایه گذاری خود رو شروع کنین

راهنمای کامل سرمایه گذاری در بازار بورس  آموزشی

تا اینجا ایده ی ساده ای از چگونگی کارِ سهام به دست آوردید و حالا می خواید سرمایه گذاری رو شروع کنین. اما از کجا؟ همونجوریکه قبلا گفتیم، صندوق سرمایه گذاری قابل معامله در بورس (ETF) و صندوق سرمایه گذاری مشترک (mutual fund) راه های خوبی واسه شروع هستن، چون هر دو سرمایه گذاری در سبد سهام متنوعی هستن که پیش از اون آدمای دیگری اونا رو دقیقا بررسی کردن. این که کدوم بهتره بحث خودشو می خواد، اما اون طور که کارشناسان میگن:

صندوقای سرمایه گذاری قابل معامله در بورس بازم به عنوان شکلی از سرمایه گذاری که منافع خوبی واسه سرمایه گذاران شخصی دارن مطرح هستن. صندوقای سرمایه گذاری قابل معامله در بورس به عنوان راه مؤثری واسه رسیدن به سبد سهام بسیار گسترده س. بر همین پایه، تقریبا هر سرمایه گذاری متوجه می شه که صندوقای سرمایه گذاری قابل معامله در بورس می تونن نقش مفیدی اجرا کنن، خواه به عنوانِ یا در بین یه سری از سبد سهام اوراق قرضه.

خوشبختانه این روزها راه اندازی سبد سهام سرمایه گذاری بسیار آسونه. سایتایی هستن که می تونین در اونا ثبت نام کنین و به کمک اونا سهام بخرین یا در صندوق سرمایه گذاری قابل معامله در بورس یا صندوق سرمایه گذاری مشترک سرمایه گذاری کنین. کافیه کمی از راه گوگل جستجو کنین.

وقتی میدونید چه می کنین و عجله ای واسه سرمایه گذاریای پرخطر ندارین، بازار سهام مطمئن تر از اون چیزیه که فکر می کنین. هر چند در این بازار هیچ چیزی ۱۰۰ درصد تضمین نمی شه، اما اصل اساسی اینه که وقتی شرکتی پول در میاره، شما پول درمی بیارین. خیلی از شرکتایی که سهام عرضه می کنن خوب پول درمی بیارن. فقط باید بفهمین کدوما.



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید